- ఆరోగ్య భారతం – క్రీడా ప్రపంచం దిశగా నవతరం పయనం
- ప్రపంచ అథ్లెటిక్స్ దినోత్సవం: యాంత్రిక జీవనంపై క్రీడల విజయం
ప్రపంచ గమనంలో మానవ మేధస్సు ఎంతగా అభివృద్ధి చెందినా, ఆ మేధస్సుకు ఆశ్రయమిచ్చే శరీరం దృఢంగా లేకపోతే ఆ ప్రగతి అశాశ్వతమని చరిత్ర నిరూపిస్తోంది. ఆధునిక యుగంలో మనిషి తన మేధోశక్తితో అద్భుతమైన సాంకేతిక విప్లవాన్ని సృష్టించాడు కానీ, అదే క్రమంలో తన సహజసిద్ధమైన శారీరక చురుకుదనాన్ని కోల్పోతున్నాడు. ఈ నేపథ్యంలో, ప్రపంచ వ్యాప్తంగా యువతలో క్రీడాస్ఫూర్తిని రగిలించి, శారీరక దృఢత్వాన్ని ఒక జీవన విధానంగా మార్చాలనే సదాశయంతో ప్రతి ఏటా మే 7వ తేదీన ‘ప్రపంచ అథ్లెటిక్స్ దినోత్సవాన్ని’ జరుపుకుంటున్నాం. ఇది యాంత్రిక జీవన శైలిలో చిక్కుకున్న మానవాళికి ప్రకృతి ప్రసాదించిన శరీర శక్తిని గుర్తుచేసే ఒక మేల్కొలుపు పిలుపు.
ఈ దినోత్సవం యొక్క ఆవిర్భావాన్ని పరిశీలిస్తే, 1996వ సంవత్సరంలో అంతర్జాతీయ అథ్లెటిక్స్ సమాఖ్య (IAAF – దీనిని ప్రస్తుతం ‘వరల్డ్ అథ్లెటిక్స్’ గా పిలుస్తున్నారు) అప్పటి అధ్యక్షుడు ప్రిమో నెబియోలో చొరవతో ఈ కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. అథ్లెటిక్స్ను అన్ని క్రీడలకు తల్లిగా భావిస్తారు. పరుగెత్తడం, దూకడం, విసరడం వంటి ప్రాథమిక మానవ కదలికలే అథ్లెటిక్స్కు మూలాధారాలు. పాఠశాల స్థాయి నుంచే పిల్లలను క్రీడల వైపు మళ్లించడం, వారిలో దాగి ఉన్న క్రీడా ప్రతిభను వెలికి తీయడం, తద్వారా ఒలింపిక్స్ వంటి అంతర్జాతీయ వేదికలపై దేశ కీర్తి పతాకాన్ని ఎగురవేసే యోధులను తయారు చేయడం ఈ దినోత్సవం వెనుక ఉన్న బృహత్తర లక్ష్యం.
ప్రస్తుత సమాజంలో డిజిటల్ విప్లవం ఒకవైపు సౌకర్యాలను కల్పిస్తుంటే, మరోవైపు ‘సెడెంటరీ లైఫ్ స్టైల్’ (కదలిక లేని జీవనం) అనే ప్రమాదాన్ని తెచ్చిపెట్టింది. స్మార్ట్ఫోన్లు, వీడియో గేమ్లు, సామాజిక మాధ్యమాల మత్తులో పడి నేటి యువత మైదానాలకు దూరమవుతోంది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నివేదికల ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 80 శాతం మంది యుక్త వయస్కులు కనీస శారీరక శ్రమకు కూడా దూరంగా ఉంటున్నారు. ఈ గణాంకాలు అత్యంత ఆందోళన కరమైనవి. శారీరక శ్రమ లేకపోవడం వల్ల చిన్న వయసులోనే ఊబకాయం, మధుమేహం, రక్తపోటు వంటి దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు చుట్టు ముడుతున్నాయి. మానసిక ఒత్తిడి, కుంగుబాటు (డిప్రెషన్) వంటి సమస్యలకు కూడా శారీరక చురుకుదనం తగ్గడమే ప్రధాన కారణంగా మారుతోంది. ఈ సామాజిక జాడ్యాన్ని రూపుమాపడానికి అథ్లెటిక్స్ ఒక దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది.
అథ్లెటిక్స్ అనేది కేవలం శారీరక వ్యాయామం మాత్రమే కాదు, అది ఒక క్రమశిక్షణ. ఒక అథ్లెట్ ట్రాక్పై పరుగెత్తేటప్పుడు తన వేగాన్ని మాత్రమే కాదు, తన ఏకాగ్రతను, సహనాన్ని కూడా పరీక్షిస్తాడు. పరుగులో గెలుపు ఓటముల కంటే, ప్రతిరోజూ తన పాత రికార్డును తాను అధిగమించాలనే తపన మనిషిలో ఆత్మ విశ్వాసాన్ని నింపుతుంది. విద్యార్థి దశలో క్రీడల్లో పాల్గొనడం వల్ల మెదడుకు రక్తప్రసరణ పెరిగి, జ్ఞాపకశక్తి మెరుగు పడుతుందని, విశ్లేషణాత్మక ఆలోచనలు పెరుగుతాయని శాస్త్రీయ పరిశోధనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. చదువులో రాణించాలంటే ఆటల మైదానంలో కూడా చెమట చిందించడం అవసరమని నేటి విద్యావ్యవస్థ గుర్తించాల్సి ఉంది.
భారతదేశం వంటి సువిశాల దేశంలో ప్రతిభకు కొదవలేదు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సరైన ప్రోత్సాహం అందితే అద్భుతాలు సృష్టించగల యువత ఎంతోమంది ఉన్నారు. గతంలో అథ్లెటిక్స్ అంటే కేవలం నగరాలకే పరిమితమనే భావన ఉండేది. కానీ, ఇటీవలి కాలంలో పరిస్థితులు మారుతున్నాయి. నీరజ్ చోప్రా జావెలిన్ త్రోలో సాధించిన చారిత్రాత్మక స్వర్ణ పతకం భారత క్రీడా చరిత్రలో ఒక మైలురాయి. హిమా దాస్, పి.టి. ఉష వంటి దిగ్గజాల స్ఫూర్తితో నేడు ఎంతోమంది గ్రామీణ యువతీ యువకులు ట్రాక్ అండ్ ఫీల్డ్ ఈవెంట్లలో తమ సత్తా చాటుతున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ‘ఖేలో ఇండియా’ పథకం క్రీడలను అట్టడుగు స్థాయికి తీసుకెళ్లడంలో గణనీయమైన పాత్ర పోషిస్తోంది. పాఠశాలల్లో క్రీడా కోటా పెంచడం, క్రీడాకారులకు ఉద్యోగ అవకాశాలు కల్పించడం వంటి చర్యలు యువతను ఈ రంగం వైపు ఆకర్షిస్తున్నాయి.
అయితే, సవాళ్లు కూడా అలాగే ఉన్నాయి. మన దేశంలో ఇప్పటికీ విద్యాసంస్థలు మార్కుల వేటలో పడి క్రీడలను ఒక అదనపు భారంగా భావిస్తున్నాయి. అనేక పాఠశాలలకు కనీస మైదాన సౌకర్యాలు లేవు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉన్న ప్రతిభను గుర్తించి, వారికి శాస్త్రీయమైన శిక్షణ ఇచ్చే కోచ్ల కొరత వేధిస్తోంది. క్రీడలను కేవలం వినోదంగా కాకుండా ఒక కెరీర్గా ఎంచుకోవడానికి అవసరమైన ఆర్థిక భరోసా తల్లిదండ్రుల్లో కలగాలి. క్రీడల్లో రాణించడం వల్ల కేవలం పతకాలు మాత్రమే రావు, ఒక ఆరోగ్యవంతమైన తరానికి పునాది పడుతుందనే స్పృహ సమాజంలో రావాలి.
ప్రపంచ అథ్లెటిక్స్ దినోత్సవం సందర్భంగా మనం కేవలం అథ్లెట్ల విజయాలను కొనియాడటమే కాకుండా, సామాన్య ప్రజానీకాన్ని క్రీడల వైపు నడిపించే ప్రయత్నం చేయాలి. ప్రతి ఒక్కరూ తమ దైనందిన జీవితంలో కనీసం ఒక గంట పాటు ఏదో ఒక శారీరక శ్రమలో పాలుపంచుకోవాలి. యోగా, నడక, సైక్లింగ్ వంటివి జీవనశైలిలో భాగం కావాలి. నేటి డిజిటల్ యుగంలో సాంకేతికతను మన ఆరోగ్యానికి అనుకూలంగా మలచుకోవాలి. ఫిట్నెస్ ట్రాకర్లు, స్మార్ట్ వాచ్లు ఉపయోగించి మనం ఎన్ని అడుగులు వేశాం, ఎంత శక్తిని ఖర్చు చేశాం అనేది పర్యవేక్షించు కోవచ్చు.
ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం అన్న సూక్తి ఎప్పటికీ సత్యం. దృఢమైన శరీరం లోనే దృఢమైన మనస్సు ఉంటుంది. ప్రపంచ అథ్లెటిక్స్ దినోత్సవం మనకు ఇచ్చే సందేశం ఒక్కటే – “కదలండి, పరుగెత్తండి, విజయాన్ని సాధించండి”. క్రీడలు మనిషిని కేవలం ఆరోగ్యవంతుడిగానే కాకుండా, సమాజంలో బాధ్యతాయుతమైన, క్రమశిక్షణ కలిగిన పౌరుడిగా తీర్చిదిద్దుతాయి. ప్రభుత్వాలు మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగు పరచడం, విద్యాసంస్థలు క్రీడలకు సమాన ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, తల్లిదండ్రులు పిల్లలను మైదానాలకు పంపడం వంటి మార్పులు సంభవించినప్పుడే మనం నిజమైన ఆరోగ్య భారతాన్ని చూడగలం. ఈ దిశగా సాగే ప్రతి అడుగు దేశ భవిష్యత్తును బంగారుమయం చేస్తుంది. క్రీడా స్ఫూర్తిని రగిలిద్దాం, ఆరోగ్యకరమైన సమాజాన్ని నిర్మిద్దాం.